تقویت هوش هیجانی و نقش آن در زندگی

تقویت هوش هیجانی

عضویت در خبرنامه

کودک خشمگین درون
ملاقات با کودک خشمگین درون
تکنیک های مطالعه موثر
آیا از تکنیک های مطالعه موثر آگاهی دارید؟

تقویت هوش هیجانی و شناخت آن

اگر به دنبال زمانی خاص برای تقویت هوش هیجانی خود هستید باید بگویم همین حالا زمان مناسب این کار است؛ پس وقت را از دست ندهید و برای اولین قدم این مقاله را بخوانید.

هوش هیجانی چیست؟

شاید هوش هیجانی یا هوش عاطفی مفهوم تازه ای به نظر برسد؛ اما واقعیت این است که همین مفهوم با نام های متفاوت، در طول بیش از یک قرن، دغدغه روانشناسان بوده است.

اصطلاح هوش هیجانی (EQ) برای نخستین بار در سال ۱۹۹۰ توسط جان میر و پیتر سالوی مطرح شد. دانیل گلمن نیز یکی از روانشناسان برجسته ای است که این مفهوم را رواج داده و در آن صاحب نظر است.

تقویت هوش هیجانی

بر اساس تعریف او:

هوش هیجانی به مجموعه توانایی هایی گفته می شود که به ما کمک می کنند هیجان ها را در خود و دیگران تشخیص داده و تنظیم و جهت دهی کنیم.

به عبارتی دیگر هوش هیجانی توانایی درک و فهم عواطف خود و دیگران، به منظور ارزیابی افکار و تنظیم آنهاست؛ به گونه ای که موجب تعالی و رشد عقلانی و هیجانی گردد.

محققان در دهه های اخیر دریافته اند که هوش شناختی یا IQ تنها شاخص موفقیت افراد نیست؛ بلکه یکی از مهم ترین و موثرترین آیتم در موفقیت و پیشرفت در زندگی افراد همین هوش هیجانی یا EQ است.

هوش هیجانی یکی از علائم بسیار مهم و اساسی در بلوغ عاطفی افراد و داشتن ارتباطات موفق است؛ زیرا بدون داشتن این جنبه از هوش، مدیریت پیچیدگی های دنیای ارتباط و خروج از تله های ارتباطی سخت خواهد بود.

برخلاف IQ که هوشبهر نیز نامیده می شود، EQ اکتسابی است و تقویت هوش هیجانی تا اندازه زیادی از طریق آموزش امکان پذیر می گردد.

چگونگی تقویت هوش هیجانی

از نظر گلمن تقویت هوش هیجانی دارای پنج مؤلفه است که با یادگیری و تقویت این مهارت ها در خود می توانید از هوش هیجانی بسیار بالایی برخوردار شوید:

۱. خود آگاهی

تقویت هوش هیجانی در ابتدا با آگاهی شما نسبت به خودتان آغاز می شود. خودآگاهی به معنای توانایی شناخت خود از هر حیث می باشد. یعنی آگاهی از احساس، افکار، ویژگی ها، تمایلات، آرزوها، ترس ها، نقاط قوت و ضعف و غیره.

تقویت هوش هیجانی

کسب این مهارت به شما کمک شایانی خواهد کرد تا بتوانید هر گونه احساسی را در خود بشناسید، آنها را نام گذاری کنید و از تاثیر آن بر افکار و رفتار خود و سپس دیگران آگاه گردید.

۲. خود تنظیمی

مهارت خود تنظیمی یا خود کنترلی عبارت است از تلاش های منظم و سیستماتیکی که موجب هدایت افکار، احساس و اعمال برای رسیدن به اهداف و امیال فرد می شود.

شما با مدیریت و تنظیم درست احساس و افکارتان خواهید توانست انگیزه های مخرب خود را به شیوه ای صحیح جهت دهی کنید و از ابراز هیجانی بجا و به موقع در موقعیت ها و همچنین تفکر پیش از عمل، به مزیت های زیادی دست پیدا کنید.

۳. خود انگیزی

مهارت خودانگیزی به معنی ایجاد اشتیاق و انگیزه لازم برای خویشتن خویش در جهت نیل به پیشرفت و تعالی است. به گونه ای که با هیجان های درست و به موقع خودتان دریافت انرژی کنید تا بتوانید در مسیر زندگی و اهدافتان به دلایلی فراتر از پول و مقام پایدار بمانید.

با این که انگیزه های بیرونی خوبی می تواند وجود داشته باشد، ولی بهترین انگیزه ها آنهایی هستند که درونی باشند؛ یعنی از درونتان جوشش کنند. زیرا هیچ گاه شما را سرکوب نخواهند کرد و ناامید نخواهند ساخت.

۴. همدلی

با تمرین مهارت همدلی یا امپاتی کردن با دیگران، توانایی درک نیازهای احساسی دیگران را کسب خواهید کرد که این به نوبه خود موجب تقویت هوش هیجانی شما خواهد شد تا بتوانید متناسب با هیجان هایشان، رفتار بجا و مناسبی بروز دهید و به راحتی بر پیرامون خود تمرکز و تسلط یابید.

گوش دادن درست و بدون قضاوت و ارائه فیدبک در زمان مناسب، از عناصر کلیدی مهارت همدلی هستند.

۵. مهارت های اجتماعی

مهارت های اجتماعی به مجموعه ای از مهارت ها و توانایی هایی می گویند که برای داشتن بهترین و مؤثرترین نوع تعامل با سایرین استفاده می شوند.

توسعه این مهارت ها در خود تاثیر شگرفی در تقویت هوش هیجانی شما خواهد داشت. برای تقویت مهارت های اجتماعی در خود، مشاهده گر و همچنین شنونده بسیار خوبی باشید تا بتوانید پیام های کلامی و غیرکلامی ارسالی از جانب دیگران را به درستی دریافت کنید.

تقویت هوش هیجانی

از طریق توسعه شبکه ارتباطی خود با افراد مناسب، ایجاد توافق و یافتن زمینه های مشترک با آنها و مدیریت این روابط، خودتان را متخصص مهارت های اجتماعی سازید و به تقویت هوش هیجانی خود کمک کنید.

نکته

سه مهارت اول هوش هیجانی یعنی خودآگاهی، خودتنظیمی و خودانگیزی، مهارت های درون فردی محسوب می شوند؛ زیرا در خصوص تعامل فرد با خودش است.


اگر علاقمند به مطالعه بیشتر در این زمینه هستید این مقاله ها را به شما پیشنهاد می کنیم:

ارتباط موثر ابزاری برای مقابله با چالش های حرفه ای و فردی

آهنربای ارتباط موثر باشید


ولی دو مهارت دیگر یعنی مهارت همدلی و مهارت اجتماعی، چون در برخورد فرد با دیگران است، جزء مهارت های برون فردی یا میان فردی دسته بندی می شوند.

کلام آخر

پیش نیاز اساسی برای تقویت هوش هیجانی، قدرت انعطاف پذیری شناختی افراد است.

اگر با کسب آگاهی های لازم همچنان تفکرات و عقاید فرد نسبت به گذشته تغییراتی از قبیل جرح، تعدیل و تحکیم نکرده باشد، تعصبی در کار نهفته است که با تقویت هوش هیجانی منافات خواهد داشت.

مطالب بیشتر

۳ دیدگاه. دیدگاه جدید

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Fill out this field
Fill out this field
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.

فهرست